Lesgeven is soms net schatgraven; het ene moment heb je het idee dat je alleen maar door de modder staat te ploegen en dan schittert daar ineens een snipper goud. Veel scholen werken met een of andere vorm van leerlingen die leerlingen begeleiden. Als dat binnen de les gebeurt, worden over het algemeen leerlingen die goed zijn in een bepaald vak uitgekozen om hen uitleg te laten geven aan anderen. Dit is een uitstekende manier van werken, ware het niet dat juist de ‘uitleggers’ hiervan leren en dat dat is wat we alle leerlingen willen laten doen!
Wat minder vaak voorkomt is dat leerlingen met lage resultaten of laag zelfvertrouwen in een bepaald vak coach worden van jongerejaars. Terwijl dit nu juist een schat aan leermogelijkheden biedt. Als leerlingen Bètacoach worden, gaan zij tijdens de les jongerejaars helpen in een exact vak. Deze lessen bereiden ze goed voor en zowel hun leerlingen als zij zelf leren er veel van.
Mij wordt nogal eens gevraagd: ‘Hoe selecteer je leerlingen om Bètacoach te worden?’ Je wilt immers wel dat ze het ook kunnen, dat ze echt in staat zijn om die jongere leerlingen te helpen. Hieronder een stappenplan, hoe u te werk moet gaan om niet alleen de beste leerlingen in te zetten om jongere leerlingen te helpen:
- Kies een leerling die qua resultaten of zelfvertrouwen te winnen heeft. Het kan zijn dat u ergens het gevoel heeft ‘deze leerling heeft meer in zich’. Maar het kan ook zijn dat u zich afvraagt of een bepaalde leerling ‘het wel aan kan’. Neem deze laatste leerling dan ieder geval in overweging.
- Overleg met een collega. Mocht u twijfelen aan een bepaalde leerling, vraagt u zich dan af in hoeverre deze twijfel gegrond is. Er kunnen redenen zijn om iemand niet te vragen, als een leerling bijvoorbeeld dringend zijn of haar tijd aan andere zaken moet besteden. Afgezien van dwingende praktische factoren, kan iedereen die wil Bètacoach worden.
- Vraag de leerling om Bètacoach te worden. Maak duidelijk dat dit iets bijzonders is, een exclusieve uitnodiging om jongerejaars te begeleiden in exacte vakken. Iemands specifieke ervaring – en dat kan juist zijn dat een leerling zelf ook worstelt met een bepaald vak – maakt die persoon uitermate geschikt voor deze rol.
- Spreek de verwachting uit dat deze leerling het kan. Mogelijk vraagt een leerling zich af of hij of zij dit wel kan. Wees daarin heel duidelijk: ‘Ik weet zeker dat jij dit kunt, anders had ik jou niet gevraagd’. Een beetje overredingskracht van u als docent is soms nodig.
- Stel eisen: geef duidelijk aan dat dit committent en inzet vraagt. Bètacoach zijn vraagt voorbereiding, aanwezigheid en aandacht. Het is een eer om gevraagd te worden, maar je moet er wel wat voor doen. Dat kan maar beter vanaf het begin duidelijk zijn.
Bij het zoeken naar geschikte tutoren is het dus van belang om verder te kijken dan uw eerste ideeën. Degene die u over het hoofd ziet, zou weleens zeer geschikt kunnen zijn. Daarnaast zijn uw eigen verwachtingen en eisen cruciaal voor het slagen van het tutorschap. En natuurlijk de voorbereiding en begeleiding tijdens de lessen. Daarover een andere keer meer.
Geplaatst door Monique Pijls 
